Medycyna

Co warto wiedzieć o kleszczach jeszcze przed sezonem?

Maj jest okresem, który jest najbardziej szczytowy, jeśli chodzi o aktywność kleszczy. Warto więc poznać kilka faktów oraz wzbogacić swoją wiedzę o tych pasożytach oraz przenoszonych przez nich chorobach, tak by po ukąszeniu wiedzieć, jak się zachować. Naukowcy wskazują, że kleszcze są jednym z najbardziej groźnych i jednocześnie naturalnych zagrożeń dla zdrowia człowieka. W naszym kraju żyje około 19 gatunków kleszczy, które inaczej nazywane są pasożytami zewnętrznymi kręgowców.

Gdzie najczęściej możemy spotkać kleszcze?

Głównym siedliskiem tych pasożytów są lasy, parki, łąki, a także rekreacyjne działki. Najłatwiej można spotkać kleszcze w wilgotnych lasach, z przewagą tych liściastych gatunków. Szczególnie ulubionym miejscem kleszczy są obrzeża lasów, leśne ścieżki i dróżki, miejsce zmiany lasu liściastego w iglasty i odwrotnie. Miejscem narażonym na te pasożyty jest też ściółka, obszary z wysoką trawą, paprociami, leszczyną, jeżynami, czy też czarnym bzem.

Jakie są skutki ugryzienia przez kleszcza?

Przede wszystkim należy pamiętać, że pasożyty te przenoszą wiele groźnych i niebezpiecznych chorób, w szczególności boreliozę, dur powrotny, tularemię, kleszczowe zapalenie mózgu i wiele innych. Najczęściej spotykanym skutkiem ugryzienia jest jednak borelioza. Jednocześnie wskazać należy, że największą ilość zakażonych kleszczy można spotkać w okolicach dużych i bardziej zaludnionych miast. Jest to związane z faktem większej ilości drobnych gryzoni, które są z kolei podstawowym źródłem jakichkolwiek infekcji. Aby wykluczyć boreliozę lub inne choroby odkleszczowe warto wykonać badanie DNA na obecność materiału genetycznego patogenów.

Niestety, nie ma szczepionki przeciwko boreliozie, dlatego też niezwykle ważne jest kontrolowanie miejsc na naszym ciele w celu zidentyfikowania ewentualnych kleszczy, zwłaszcza w szczytowym sezonie ich występowania. Z kolei drugą chorobą, najczęściej spotykaną, jest kleszczowe zapalenie mózgu i na tę chorobę można się zaszczepić.

Jak polują kleszcze i kiedy można je najczęściej spotkać?

Zasadniczym mitem jest to, że kleszcze spadają bądź skaczą na człowieka z drzew. To nie jest prawda, gdyż kleszcze najczęściej wspinają się po trawach i krzewach na wysokość sięgającą do 120, maksymalnie 150 cm. To właśnie w tym miejscu kleszcze czekają na żywiciela, który z kolei łapie pasożyta ocierając się ciałem o liście.

Co do zasady kleszcze wgryzają się w skórę człowieka w najdelikatniejsze miejsca, czyli przykładowo w głowę, na karku, ramionach, za uszami, pod biustem, pod pachami oraz w pachwinach i pod kolanami. Ugryzienie kleszcza jest praktycznie nieodczuwalne, co jest spowodowane substancją znieczulającą i przeciwzapalną, która jest wypuszczana przez kleszcza wraz z ugryzieniem.

Aktywność kleszczy zaczyna się na przełomie miesiąca marca i kwietnia i trwa – niestety – aż do października, czy nawet listopada. Szczególnymi miesiącami gdzie pojawia się najwięcej kleszczy, są jednak granice maja i czerwca. Drugą falą pasożytów jest wrzesień. Zaś ich największą porą aktywności jest przedpołudnie i przedwieczór.

Jak zapobiegać ugryzieniom przez kleszcze?

Najlepiej postawić na profilaktykę i unikać ugryzienia przez pasożyta. W tym celu warto zakładać długie ubrania, okrywające ciało podczas wyjścia do lasu. Jednocześnie im jaśniejsza będzie nasza odzież, tym łatwiej będzie zauważyć chodzącego i czyhającego na nas kleszcza. Na rynku dostępne są także specjalne środki, odstraszające pasożyty, w które warto się zaopatrzyć. Po powrocie z potencjalnego miejsca spotkania kleszczy warto dokładnie i precyzyjnie obejrzeć zarówno ubranie, jak i ciało, a dodatkowo zmyć skórę wodą. Unikanie leżenia na trawie i siadania na niej jest także doskonałą metodą na profilaktykę przed kleszczami.

Co zrobić w przypadku ugryzienia?

Jeśli już dojdzie do ugryzienia przez pasożyta najlepszym sposobem na wyciągnięcie go jest użycie pęsety z cienki końcami bądź specjalnych, zrobionych z plastiku, kleszczołapek. Plastikowe łapki do wyciągania kleszczy można zakupić niemalże w każdej aptece.

Skutecznym sposobem na wyciągnięcie kleszcza jest uchwycenie go w miejscu znajdującym się najbliżej skóry, za przednią część jego ciała, a potem podważenie go i pociągnięcie do góry. Ruch związany z wyciągnięciem musi być pewny i stanowczy. Istotne jest to, by wyciągnąć kleszcza w całości.

Złotą zasadą jest to, by unikać jakiegokolwiek smarowania tłuszczem, kremem, czy też spirytusem. Może to doprowadzić do sytuacji, że do naszego ciała zostanie wstrzyknięta jeszcze większa ilość zakaźnej substancji.

Po szczęśliwym i prawidłowym wyciągnięciu pasożyta wystarczy dezynfekcja miejsca, w którym się wbił, przykładowo wodą utlenioną bądź spirytusem salicylowym.

Agnieszka Sobkiewicz
Redaktor naczelny portalu Promedycyna.pl - z branżą związana od ponad 5 lat.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.